[صفحه اصلی ]   [ English ]  
:: صفحه اصلي ساختار مؤسسه گروه های پژوهشی اخبار و رویدادها جستجو ثبت نام تماس با ما ::
بخش‌های اصلی
مدیریت مؤسسه::
گروه های پژوهشی::
پروژه ها::
فصلنامه توسعه دانش بنیان::
مقالات کاری::
پایش توسعه ایران::
نقد و بررسی سیاست ها ::
بازار نوآوری::
ساختار مؤسسه::
اخبار رویدادها::
آشنایی با پایگاه::
عضویت در پایگاه::
تسهیلات پایگاه::
::
جستجو در پایگاه

جستجوی پیشرفته
..
دریافت اطلاعات پایگاه
نشانی پست الکترونیک خود را برای دریافت اطلاعات و اخبار پایگاه، در کادر زیر وارد کنید.
..
:: مسأله عدم هماهنگی نظام آموزش عالی و نظام اشتغال در ایران ::

نویسنده: دکتر یعقوب انتظاری

مجمع جهانی اقتصاد[1] در گزارش‌های خود اقتصاد‌های جهان را براساس مراحل توسعه به سه گروه عمده یعنی اقتصادهای مبتنی‌بر منابع، اقتصادهای مبتنی‌بر کارآیی  و اقتصادهای مبتنی‌بر نوآوری(دانش)  تقسیم کرده است. طبق آن اقتصاد ایران یک اقتصاد توسعه نیافته و مبتنی‌بر منابع مادی است (WEF,2013). بدون شک ایران خواهان حرکت در مسیر توسعه و دستیابی به اقتصاد مبتنی بر نوآوری(دانش) است. عامل کلیدی رشد و توسعه هر نظام اقتصادی، توسعه توانایی‌ها، قابلیت‌ها، گرایش‌ها و ارزش‌های نیروی انسانی است که«سرمایه انسانی[2]» نامیده می شود. توسعه سرمایه انسانی وقتی اثربخش و ثمربخش خواهد بود که نظام آموزشی با نظام اشتغال هماهنگ باشد. این دو نظام وقتی هماهنگ خواهند بود که استاندارهای آموزشی بر پایه استانداردهای شغلی تعریف شود. در اقتصاد ایران  با توجه به سطوح شغلی و سطوحی آموزشی(رسمی و غیر رسمی)، سرمایه انسانی را به سه سطح می توان تقسیم کرد: سرمایه انسانی ابتدایی، سرمایه انسانی متوسطه و سرمایه انسانی عالی. در سطوح ابتدایی و متوسطه کم و بیش بین نظام آموزشی و نظام اشتغال هماهنگی وجود دارد. اما در سطح عالی استانداری برای شغل های مبتنی بر دانش و در نتیجه آموزش عالی تعریف نشده است. بنابراین، هماهنگی لازم بین نظام آموزش عالی و نظام اشتغال مبتنی بر دانش وجود ندارد. عدم هماهنگی بین نظام های یادشده، مسائلی مانند آموزش نامربوط، بیش‌آموختگی و کم آموختگی را دراقتصاد ایران به وجود آورده و موجب کاهش اثربخشی و ثمربخشی آموزش عالی در ایران شده است.

برای ایجاد هماهنگی کامل(کمی و کیفی) بین نظام اشتغال مبتنی بر دانش و نظام آموزش عالی و توسعه اثربخشی و ثمربخشی  آموزش عالی دو شرط لازم است: 1-تعریف استاندارد های آموزش عالی بر اساس استانداردهای شغل های مبتنی بر دانش؛2- پذیرش دانشجو بر اساس تقاضای شغل های استاندارد مبتنی بر دانش از سرمایه انسانی عالی استاندارد. تحقق شرط اول مستلزم نیازسنجی کیفی سرمایه انسانی عالی است؛ شرط دوم نیز با نیازسنجی کمی سرمایه انسانی عالی محقق می شود. بنابراین، هدف طرح حاضر نیازسنجی کیفی و کمی سرمایه انسانی عالی است. این کار درشش مرحله به شرح زیر قابل انجام است:

1-تعریف استاندارد های شغلی؛

2-تعریف استانداردهای ارزشیابی شغلی؛

3-تعریف استانداردهای آموزش عالی براساس استاندارد های شغلی

4-توسعه برنامه های درسی براساس استانداردهای آموزش عالی

5-نیازسنجی کمی نیروی انسانی برای شغل های استاندارد

6-استاندارد سازی پذیرش دانشجو

همچنین،بررسی نماگرهای بین‌المللی نشان می‌دهد که ایران در میان 148 کشور جهان از نظر بهره‌وری نیروی کار رتبه 130 را داشته است(WEF,2013)؛ و از نظر جذب دانش، اشاعه دانش، خلاقیت و نوآوری که بطور مستقیم وابسته به سرمایه انسانی عالی وابسته هستند، در میان 145 کشور جهان به‌ترتیب رتبه‌های125، 138، 127 و 120 را کسب کرده بود(INSEAD and WIPO,2013). این وضعیت از عدم اثربخشی سرمایه انسانی عالی در ایران حکایت دارد. بعضی از سیاستگذاران عدم اثربخشی سرمایه انسانی عالی را ناشی از کیفیت پایین آموزش عالی می‌دانند؛ در مقابل، برخی دیگر از سیاستگذاران و مدیران اجرایی مشکل را از دانش بری پایین فعالیت های اقتصادی و عدم نیاز به سرمایه انسانی عالی می پندارند(انتظاری،1393). تحلیل این دو نگاه به مسائل سرمایه انسانی عالی، ما را به این واقعیت می رساند که عدم اثربخشی سرمایه انسانی عالی در ایران از عدم هماهنگی نظام آموزش عالی و نظام اشتغال ناشی می شود. حال این سؤال مطرح می شود که چگونه می توان بین این دو نظام هماهنگی ایجاد کرد؟ در کشورهای پیشرفته این هماهنگی از طریق تعریف استانداردهای آموزش عالی بر اساس استانداردهای  شغلی مبتنی بردانش  حاصل شده است. متأسفانه در ایران هنوز استانداردهای شغلی مبتنی دانش تعریف نشده است. یعنی برای ایجاد هماهنگی بین نظام های یاد شده ابتدا باید استانداردهای شغلی مبتنی بر دانش را تعریف کرد، آنگاه اقدام به تعریف استانداردهای آموزشی و نیازسنجی نیروی انسانی نمود.


[1]-World Economy Forum (WEF)

[2] -Human Capital Development

  
تسهیلات مطلب
سایر مطالب این بخش سایر مطالب این بخش
نسخه قابل چاپ نسخه قابل چاپ
ارسال به دوستان ارسال به دوستان


CAPTCHA code
::
کلیدواژه ها: نظام آموزش عالی | نظام اشتغال | اقتصاد آموزش عالی | اقتصاد آموزش عالی | نظام اشتغال | نظام آموزش عالی |
دفعات مشاهده: 1900 بار   |   دفعات چاپ: 247 بار   |   دفعات ارسال به دیگران: 0 بار   |   0 نظر
مؤسسه پژوهش و توسعه دانش بنیان Institute of Research and Knowledge-based Development

نقل از مطالب سایت با ذکر نام نویسنده و  عنوان سایت بلامانع است.

Persian site map - English site map - Created in 0.05 seconds with 42 queries by YEKTAWEB 3792